EN

همه چیز درباره اظهارنامه مالیاتی در ایران

نویسنده: سپیدار سیستم
[تعداد: 4    میانگین: 5/5]

در اینجا با چندین سؤال مواجه هستیم؛ نظیر اینکه چه کسانی موظف به تنظیم اظهارنامه مالیاتی سال ۹۶ هستند؟ سال مالیاتی چگونه تعیین می‌شود؟ نحوه تنظیم و تسلیم اظهارنامه مالیاتی به چه صورت است؟ و در صورت عدم تنظیم اظهارنامه مالیاتی یا عدم تسلیم به‌موقع آن تکلیف چیست؟ در ادامه مرور مختصری بر پرسش­های فوق و پاسخ آن­ها خواهیم داشت.

شیوه محاسبه مالیات در ایران به دو صورت علی‌الرأس و خود اظهاری است. امروزه نظام‌های مالیاتی پیشرفته تمایل دارند به جای شیوه علی‌الرأس که در آن مأموران اداره مالیات به تعیین میزان مالیات می‌پردازند، خود اظهاری را جایگزین کنند.
خود اظهاری به این معناست که شخص حقیقی یا حقوقی اعلام می‌کند که در سالِ مالیاتی خود به چه میزان سود داشته و به چه میزان باید مالیات پرداخت کند.

اظهارنامه مالیاتی در ایران

کارنامه مالی یک سال کاری شرکت یا شخص که جهت محاسبه مالیات به سازمان امور مالیاتی ارائه می‌شود را اظهارنامه مالیاتی می‌نامند.

معمولاً انجام امور مالی و حسابداری شرکت‌ها و مؤسسات و اشخاص یکی از دغدغه‌های اصلی مدیران مشاغل و اشخاص می‌باشد. همان‌طور که گفته شد مالیات در ایران به دو شکل خود اظهاری و علی‌الرأس محاسبه می‌گردد.

در روش خود اظهاری شخص حقیقی یا حقوقی نسبت درآمد خود را به سازمان مالیاتی اعلام می‌کند. وی اظهار می‌دارد که چه مقدار درآمد داشته و چه مقدار باید مالیات پرداخت نماید، بی‌آنکه ممیزین و کارشناسان سازمان امور مالیاتی در محاسبه و دریافت مالیات، دخالت قابل‌توجهی داشته باشند.

 

اظهارنامه مالیاتی در ایران

برای این منظور اظهارنامه مالیاتی شامل کل درآمدها و هزینه‌ها و غیره را تکمیل کرده و پس از کسر معافیت مالیاتی، مبلغ مالیات سالیانه نیز محاسبه می‌گردد.

کارشناسان سازمان امور مالیاتی نیز به‌شرط صحت مطالب و کامل بودن مدارک و عدم تخلف از قوانین ثبت دفاتر و اظهارنامه آن را مورد پذیرش قرار داده و با توجه به آن مالیات محاسبه‌شده را دریافت می‌نماید.

چه کسانی موظف به تنظیم اظهارنامه مالیاتی سال ۹۶ هستند؟

طبق ماده یک قانون مالیات‌های مستقیم اشخاص زیر ملزم به تنظیم اظهارنامه مالیاتی هستند:

ماده یک- اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیات و تنظیم اظهارنامه مالیاتی می‌باشند:

  • کلیه مالکین اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت به اموال یا املاک خود واقع در ایران طبق مقررات باب دوم.
  • هر شخص حقیقی ایرانی مقیم ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌نماید.
  • هر شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج از ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران تحصیل می‌کند.
  • هر شخص حقوقی ایرانی نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌نماید.
  • هر شخص غیر ایرانی (اعم از حقیقی یا حقوقی) نسبت به درآمدهایی که در ایران تحصیل می‌کند و همچنین نسبت به درآمدهایی که بابت واگذاری امتیازات یا سایر حقوق خود و یا دادن تعلیمات و کمک‌های فنی و یا واگذاری فیلم‌های سینمایی از ایران تحصیل می‌کنند.

ماده دو- اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیات‌های موضوع این قانون نیستند:

  • وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی
  • دستگاه‌هایی که بودجه آن‌ها به‌وسیله دولت تأمین می‌شود.
  • شهرداری‌ها

تبصره یک: شرکت‌هایی که تمام یا قسمتی از سرمایه آن‌ها متعلق به اشخاص و مؤسسه‌های مذکور دربندهای فوق باشد، سهم درآمد یا سود آن‌ها مشمول حکم این ماده (تنظیم اظهارنامه مالیاتی) نخواهد بود. حکم این تبصره مانع استفاده شرکت‌های مزبور از فعالیت‌های مقرر در این قانون حسب مورد، نیست.

تبصره دو: درآمدهای حاصل از فعالیت‌های اقتصادی از قبیل فعالیت‌های صنعتی، معدنی، تجاری، خدماتی و سایر فعالیت‌های تولیدی برای اشخاص موضوع این ماده، که به نحوی غیر از طریق شرکت نیز تحصیل می‌شود، در هر مورد به‌طور جداگانه به نرخ مذکور در ماده (۱۰۵) این قانون مشمول مالیات و تنظیم اظهارنامه مالیاتی خواهد بود.

مسئولان اداره امور در این‌گونه موارد نسبت به سهم فعالیت مذکور مکلف به انجام دادن تکالیف مزبور طبق مقررات این قانون خواهند بود. در غیر این صورت نسبت به پرداخت مالیات و تنظیم اظهارنامه مالیاتی متعلق با مؤدی مسئولیت تضامنی خواهند داشت.

تبصره سه: معافیت‌های مالیاتی این ماده برای مواردی که از طرف حضرت امام خمینی (ره) یا مقام معظم رهبری دارای مجوز می‌باشند بر اساس نظر مقام معظم رهبری است.

سال مالیاتی در ایران

 

سالِ مالیاتی عبارت از یک سال شمسی است که از اول فروردین شروع می‌شود و در پایان اسفند آن سال خاتمه می‌یابد. ولی در رابطه با اشخاص حقوقی که سال مالی آن‌ها به‌موجب اساسنامه‌شان با سال مالیاتی تطبیق نمی‌کند، ملاک تعیین میزان مالیات، سالِ مالی آن شرکت است.

اظهارنامه مالیاتی در ایران

نحوه تنظیم و تسلیم اظهارنامه مالیاتی به چه صورت است؟

اظهارنامه مالیاتی در فرم‌های مصوب سازمان امور مالیاتی تکمیل می‌شود و در موعد مقرر به اداره امور مالیاتی محل اقامت شخص حقیقی یا اداره امور مالیاتی محل وقوع دفتر شخص حقوقی تحویل داده می‌شود.

به‌علاوه ضروری است که اظهارنامه مالیاتی و فیش واریز مالیات هر دوره تا ۳۱ تیرماه هرسال به اداره امور مالیاتی تسلیم شود. البته از سال ۹۱ (یعنی سال مالی ۹۰) این فرآیند به‌صورت الکترونیکی و از طریق پایگاه اینترنتی سازمان امور اقتصادی و دارایی انجام می‌شود.

فرم اظهارنامه مالیاتی

 

در ایران فرم اظهارنامه مالیاتی شامل ۲۶ جدول مختلف می‌باشد که در زیر به معرفی انواع جدول‌های اظهارنامه مالیاتی ۹۶ می‌پردازیم:

جدول ۱: قسمت‌های مربوط به جدول پرداخت‌های اظهارنامه مالیاتی

جدول ۲: جدول مربوط به مجوزهای تأسیس شرکت و بهره‌وری

جدول ۳: جدول مربوط به افراد هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت

جدول ۴: لیست دفاتر رسمی ثبت گردیده شده در اظهارنامه مالیاتی

جدول ۵: مشخصات پذیرش بورس سهام

جدول ۶: دارایی‌هایی که مالیات آن‌ها از قبل به‌طور مقطوع پرداخت گردیده است.

جدول ۷: جدول درآمدهای معاف از مالیات اظهارنامه مالیاتی

جدول ۸: استهلاک زیان سنواتی در اظهارنامه مالیاتی

 

معافیت از مالیات در اظهارنامه مالیاتی

 

جدول ۹: معافیت‌ها و بخشودگی‌های مالیاتی

جدول ۱۱ : قسمت معافیت و بخشودگی درآمد به‌دست‌آمده از اقدامات خارج از کشور.

جدول ۱۲ : اقدامات حاصل از توافق‌نامه‌های اظهارنامه مالیاتی موضوع ماده  ۱۶۸ ق.م.م.

جدول ۱۳ : ثبت و ضبط کمک‌های مالی پرداخت‌شده

جدول ۱۴ : ترازنامه

جدول ۱۵ : صورت سود و زیان شرکت

جدول ۱۶ : گردش حساب سود (زیان) انباشته

جدول ۱۷ : موجودی مواد و کالا

جدول ۱۸ : سرمایه

جدول ۱۹ : انواع محصولات اصلی به ترتیب بیشترین فروش

جدول ۲۰ : بهای تمام‌شده کالای فروش رفته

جدول ۲۱ : بهای تمام‌شده کار انجام‌شده پیمانکاری/ خدمات

جدول ۲۲ : تعداد کارکنان

جدول ۲۳ : درآمد ناخالص پیمانکاری/ ارائه خدمت

جدول ۲۴ : فهرست صادرات و مابازاء دریافتی

جدول ۲۵ : اطلاعات مالک/ مالکین

جدول ۲۶ : اطلاعات سرمایه‌گذاری خارجی

در پایان باید بیان نمود که درصورتی‌که اظهارنامه مالیاتی با شرایطی که در بالا ذکر شد به اداره امور مالیاتی تسلیم شود و مأموران اداره آن را مطابق واقع تشخیص بدهند و مدارک را کافی بدانند و تخلفی از قوانین ثبت دفاتر و اظهارنامه و غیره مشاهده نکنند، مطابق با اظهارنامه، مالیات تعیین‌شده را ملاک قرار خواهند داد.

ولی درصورتی‌که اظهارنامه قابل‌پذیرش نباشد و به‌عنوان‌مثال تخلفی از قوانین یا نقص مدارک در آن مشهود باشد، به‌صورت علی‌الرأس، مالیات توسط کارشناسانِ مالیاتیِ اداره امور مالیاتی تعیین می‌شود. همچنین عدم تسلیم به‌موقع اظهارنامه موجب تعلق جریمه معادل ۴۰ درصد مالیات خواهد بود.

در ادامه و نکته آخر در خصوص دفاتر درآمد و هزینه اینکه چنانچه دفاتر قانونی موجود ولی به هر دلیل اعم از نقص و غیره مورد قبول ممیز واقع نگردد و رد شود جریمه متعلقه ده درصد مالیات خواهد بود.

نحوه تنظیم و تسلیم اظهارنامه مالیاتی به چه صورت است؟

 

*گردآورنده: حمید زارعی

این مطالب را نیز بخوانید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

خبرنامه سپیدار

برای دریافت آخرین فایل های کاربردی و مطالب وبلاگ به خبرنامه سپیدار بپیوندید

شکیبا باشید

از شما متشکریم