EN

مرور صورت های مالی اساسی و يادداشت‌ های همراه

نویسنده: سپیدار سیستم
[تعداد: 11    میانگین: 4.1/5]

صورت های مالی محل درج اطلاعات اقتصادی مرتبط با فعاليت‌های شركت‌ها است.

صورت‌ های مالی، حداقل يكبار در سال تهيه ولی در بسياری موارد، اين صورت‌ها شش ماهه و يا حتی در صورت نياز در مقاطع زمانی كوتاه‌تر نيز تهيه و ارائه می‌شود. به طور كلی مجموعه‌ای از قواعد كه تحت عنوان اصول پذيرفته شده حسابداری ناميده می‌شود بر نحوه تهيه اين صورت‌ها نظارت می‌كند.

هر يك از صورت های مالی با هدف خاصی ارائه می‌شوند. بر همين اساس صورت های مالی اساسی عبارتند از:
ترازنامه، صورت حساب سود و زيان، صورت سود و زيان جامع، صورت گردش جريان وجوه نقد.

معمولا سه سوال كليدی در خصوص هر شركتی مطرح است كه پاسخگويی به آنها از طريق صورت های مالی به شرح زير انجام می‌شود:

  • چه داريم؟ سمت راست تراز نامه پاسخگوست
  • از كجا آورده ايم؟ سمت چپ ترازنامه پاسخگوست
  • چه كرده ايم؟ صورت سود و زيان دوره پاسخگوست
دريچه‌ای به سوی صورت های مالی و يادداشت‌های همراه

انواع صورت های مالی

ترازنامه

ترازنامه یکی از صورت‎های مالی اساسی است که وضعیت اقلام مالی یک شرکت را در یک زمان مشخص نمایش می‌دهد.
اجزای ترازنامه شامل عناصر زیر است:

دارایی
بدهی
سرمایه و حقوق صاحبان سهام

ارتباط این اجزا بر اساس حسابداری دو طرفه پاچیولی بر اساس فرمول زیر است: حقوق صاحبان سهام+ بدهی ها= دارایی ها

در ترازنامه دارایی‌ها به دو صورت دارایی ثابت و دارایی جاری در سمت راست ثبت می‌شوند. بدهی‌ها نیز در سمت چپ ترازنامه ثبت می‌شوند و برای شرکت جز دارایی به حساب می‌آیند.

بدهکاران با وجود چک و یا اسناد پرداختنی موجب افزایش دارایی شرکت می‌گردند. علاوه بر آن بدهی‌های شرکت نیز در ترازنامه ثبت می‌شود. یک شرکت همواره به سهامداران و سرمایه‌گذاران بدهکار است و به همین علت در قسمت بدهی‌های ترازنامه در سمت چپ ثبت می‌شوند.

 

دريچه‌ای به سوی صورت های مالی و يادداشت‌های همراه

توضیحات بیشتر در مورد ترازنامه را می‌توانید از اینجا مطالعه فرمایید.

صورت سود و زیان

صورت سود و زیان ارائه دهنده تمام درآمدها و هزینه‌های شرکت در طی یک دوره مالی است. صورت سود و زیان شرکت بیانگر عملکرد یک شرکت و در نتیجه تصمیمات مالی مدیران و سهامداران می‌باشد.

با تهیه صورت‌ سود و زیان می‌توان تصمیمات مالی قوی‌تری در برنامه‌های آتی یک شرکت اتخاذ کرد. درآمدها و هزینه‌ها تنها در مواردی‌ در صورت‌ سود و زیان‌ منعکس‌ نمی‌شود که‌ به طور مشخص‌ به موجب‌ استانداردهای‌ حسابداری‌ مستقیماً به حساب‌حقوق‌ صاحبان‌ سرمایه‌ منتقل شود.

اجزای صورت سود و زیان

صورت سود و زیان با انعکاس ابعاد درآمدها و هزینه‌های شناسایی شده مانند درآمد عملیاتی و غیر عملیاتی محل مناسبی برای ارائه دقیق‌ سود یا زیان خالص در طی دوره مالی است. از جمله هزینه‌های مندرج در صورت سود و زیان نیز می‌توان به بهای تمام شده کالا، هزینه‌های عملیاتی، هزینه‌های غیر عملیاتی و هزینه‌های مالی اشاره کرد.

دريچه‌ای به سوی صورت های مالی و يادداشت‌های همراه

 

صورت سود و زیان جامع

برای اطلاع از تمامی ابعاد عملکرد مالی در طی یک دوره، باید کلیه‌ درآمدها و هزینه‌های‌ شناسایی‌ شده‌ طی‌ آن‌ دوره‌ را بررسی کرد، بنابراین نیاز به تهیه یک صورت سود و زیان جامع در این مرحله بیش از پیش احساس می‌شود.

صورت سود یا زیان جامع، یکی از صورت‌ های مالی اساسی است که باید کل درآمدها و هزینه‌های شناسایی شده در یک دوره مالی که قابل ارائه به صاحبان سرمایه است به تفکیک عناصر تشکیل دهنده آنها نشان دهد.

در این گزارش تمام اقلامی که برای حقوق صاحبان سرمایه در نظر گرفته می‌شود به غیر از آورده و ستانده صاحبان سرمایه نمایش داده می‌شود. صورت سود یا زیان جامع شامل سود یا زیان خالص دوره طبق صورت سود یا زیان و سایر درآمدها و هزینه‌های شناسایی شده به تفکیک است.

به‌عنوان نمونه مواردی مانند بررسی مجدد دارایی‌های ثابت مشهود، منبع تجدید ارزیابی سرمایه‌گذاری‌ها که تحت عنوان دارایی غیر جاری دسته بندی می‌شوند، تفاوت‌های درآمدها و هزینه‌هایی که بر اساس استانداردهای حسابداری در حقوق صاحبان سهام منظور می‌گردد، در این گزارش مالی تاثیر می‌گذارند.

سود وزیان جامع یک موسسه پس از اصلاح حساب‌ها نشان داده می‌شود که نحوه‌ی محاسبه‌ی موسسات در فعالیت‌های مختلف همچون بازرگانی و یا خدماتی در این صورت مالی با هم تفاوت دارد.

صورت جریان وجوه نقد

برای تمامی شرکت‌ها، گزارشات حاوی جریان نقدینگی در طول زمان موضوعی مهم است که نشان‌دهنده تمامی فعالیت‌ها، سرمایه‌گذاری‌ها و عملکردی است که هرکدام در جذب و یا خروج نقدینگی نقش داشته‌اند.
شرکت‌ها با دریافت این صورت جریان وجوه نقد می‌توانند فعالیت‌های شرکت را ارزیابی کنند و اطلاعات مفید و قابل اطمینانی را درباره وضعیت مالی شرکت، نقدینگی و پرداخت بدهی‌ها به سایر ذینفعان ارائه دهند.

با استفاده از صورت جریان وجوه نقد، می‌توان توانایی شرکت در پرداخت بدهی‌های شرکت، پرداخت سود به صاحبان سهام و اطمینان از تامین مالی شرکت در برنامه‌های آتی را ارزیابی کرد.

نکاتی مهم در مورد صورت های مالی

  • اطلاعات مندرج در صورت های مالی بايد تا حد امكان ساده و مختصر ارائه شود. اطلاعات مذكور آنگاه با اهميت تلقی می‌شوند كه ارائه يا عدم ارائه آن‌ها در صورت های مالی موجب تغيير در تصميمات استفاده كنندگان صورت های مالی شود.
  •  فاكتور مهم در شناسايی اهميت در صورت های مالی، تاثير آن بر اخذ يا عدم اخذ تصميم گيری استفاده كنندگان است.
  • بر اساس اصل محافظه كاری، صورت های مالی بايد به گونه‌ای تهيه شوند كه فاقد هر گونه خوش بينی يا زياده بينی در گزارش واقعيت‌های مرتبط با شركت باشند.

بر همين اساس همواره در بخش درج دارايی‌ها به ميزان حداقل ارزش آن‌ها و گزارش مبالغ كمتر دارايی‌ها اقدام می‌شود و برعكس در خصوص هزينه‌ها همواره مبالغ بيشتر و حداكثری هزينه درج می‌شود تا در دستيابی به سود حاصل از عمليات مانع از ايجاد سود موهوم و كاذب شود.

  • نكته با اهميت اين است كه صورت های مالی به تنهایی نمی‌تواند بيانگر موقعيت مالی شركت باشد. اين صورت‌ها آنگونه كه اغلب تصور می‌شود پيچيده نيستند، لازم است كه به خوبی بدانيم چگونه بايد آن‌ها را درك و تجزيه تحليل كنيم و از اين صورت‌ها در راستای تصميم‌گيری‌های مديريتی، به ويژه در زمينه مسائل مالی استفاده كنيم.
دريچه‌ای به سوی صورت های مالی و يادداشت‌های همراه

محدودیت‌ صورت های مالی

مهم‌ترين محدوديت صورت های مالی اين است كه بر اساس اصل بهای تمام شده تاريخی تهيه می‌شوند و نرخ تورم را ناديده می‌گيرند. تمام صورت های مالی دارای يادداشت‎‌های توضيحی می‌باشند كه جز لاينفك صورت‌ های مالی است.

اين يادداشت‌ها، به اندازه خود صورت های مالی مهم هستند و به منزله شرايط مندرج در قراردادهای رسمی محسوب می‌شوند. بر همين اساس، هنگامی كه گزارش‌های سالانه عملكرد شركت ارائه می‌شود معمولا توصيه می‌شود كه در وهله اول يادداشت های توضيحی همراه آن مطالعه شود و پس از آن صورت های مالی بررسی و تجزيه و تحليل شود.

نیاز شرکت‌ها به تجزیه و تحلیل صورت‌ های مالی

صورت‌ های مالی اساسی نظیر ترازنامه، صورت سود و زیان، صورت سود و زیان جامع و صورت گردش وجوه نقد در تحلیل بنیادی سهام شرکت‌ها اهمیت فراوانی دارند. سرمایه‌گذاران به دنبال یافتن فرصتی هستند که در طی یک دوره زمانی مشخص برای آن‌ها سوددهی مورد نظرشان را داشته باشد.

در مقابل مدیران و مالکان یک شرکت در صدد رشد شرکت، جذب سرمایه و توسعه مالی شرکت خود هستند. همه افراد منافع مشترکی دارند و برای رسیدن به این منافع مشترک، اتخاذ تصمیمات درست و برنامه‌ریزی‌های اساسی امری ضروری است.

به طور کلی، صورت‌ های مالی خودشان زمانی مفید واقع می‌شوند که درکنار هم ارزیابی شوند. برای بررسی وضعیت مالی یک شرکت از طریق صورت‌ های مالی باید از نسبت‌های مالی نیز استفاده کرد.

وقتی نسبت‌ ها معنی و مفهوم بیشتری پیدا می‌کنند که با نسبت‌ های سال قبل شرکت، نسبت‌های رقبا در صنعت مشابه و صنعتی که شرکت در آن صنعت فعالیت می‌کند، مورد مقایسه قرار گیرند. باید به این نکته توجه نمود که نسبت‌ ها نباید به تنهایی پایه و اساس تصمیم گیری قرار گیرند. نسبت‌ ها باید به عنوان مکمل تصمیمات و یا راه‌حل ها، استفاده شوند.

دريچه‌ای به سوی صورت های مالی و يادداشت‌های همراه

افشای اطلاعات صورت های مالی

مسئوليت تهيه صورت های مالی و يادداشت‌های همراه و ميزان افشای اطلاعات در يادداشت‌ها با رعايت استانداردهای حسابداری به عهده شركت است ولی مسئوليت اظهارنظر در خصوص كفايت افشای اطلاعات به عهده حسابرس است. به طور كلی افشاگری مالی چون يك موضوع قضاوتی است بايد كفايت لازم برای سهامداران ايجاد نمايد.

معمولاً تاكيد می‌شود يادداشت‌های همراه از نظر شفافيت به گونه‌ای تنظيم شود كه مراجعه كنندگان بتوانند تصوير و ترسيم كاملی از اطلاعات واقعی شركت داشته باشند. به عنوان مثال، در خصوص ارائه اطلاعاتی كه در جداول توضيحی برخی از بندهای يادداشت‌های همراه وجود دارد، بهتر است تعداد آيتم‌های سازنده اقلام سرفصل ساير موارد و نيز رقم بالاترين مورد اعلام شود.

همایش تجزیه و تحلیل صورت‌ های مالی

اطلاعات فوق به صورت تجمیعی و کاربردی در همایش ۱۴ شهریورماه سال ۹۶ با همکاری سپیدار سیستم و مرکز آموزش حسابداران خبره (PACT) در محل دانشگاه تهران برگزار خواهد شد. جهت کسب اطلاعات بیشتر بر روی گزینه ثبت‌نام همایش کلیک نمایید.

 

 

*منبع: کتاب مدیرعامل چند ساحتی، مجید باقری، انتشارات سازمان مدیریت صنعتی

 

این مطالب را نیز بخوانید

6 دیدگاه در “مرور صورت های مالی اساسی و يادداشت‌ های همراه

    • با سلام

      جهت آگاهی از دوره‎های مالی می‌توانید با موسسه آموزش همکاران سیستم به شماره ۰۲۱۸۳۳۸۲۱۰۰ در تماس باشید. همچنین پیشنهاد می‌کنیم با دنبال کردن سپیدار سیستم از طریق تلگرام، از آخرین خبرهای آموزشی آگاه شوید
      https://t.me/Sepidar_Systemgroup

  1. با سلام – ممنون از مطلب مفیدی که به اشتراک گذاشتید.لطفا در خصوص مواد پرکاربرد قانون مالیات- قانون تجارت و قوانین بیمه تامین اجتماعی نیز مطالبی برای حسابداران جوان جهت آموزش در نظر بگیرید.

    • با سلام. حتماً در آینده مواردی که گفتید رو در #دانشنامه_سپیدار قرار خواهیم داد. دنبال کننده ما باشید تا از آخرین مقاله ها با خبر شوید. موردهایی که به دنبالش هستید رو می توانید دقیق تر بگویید؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

خبرنامه سپیدار

به خبرنامه سپیدار بپیوندید

شکیبا باشید

از شما متشکریم